TERPEN Nestgeur 27

En ik, vervuld van licht geloof,
Zong allen toe…

Poesjkin, Arion

———————————–

Geschreven aan een gereformeerde achterneef die enige tijd op een mensgemaakte heuvel leefde:

‘Op een terp, Peter, is het groots huizen. Niet megalomaan, zoals bepaalde Heren op hun Alpen – wel als een vorstje, een heer op de kleine vierkante meter van de eigen geest, met een licht verheven uitzicht over althans een deel van de wereld. De terp, uit nood geboren – een pleisterplaats voor ontheemden.’

Oecumenisch antwoordde de neef vanaf zijn bergje:

‘Gerard Brom, de oude roomse kunsthistoricus, schreef ooit: ‘Omdat ik alleen ben, kan ik met veel mensen spreken.’ De meeste schrijfsels blijven echter monologen.’

Niet ‘de meeste schrijfsels’ – elk schrijfsel is een monoloog. Je schrijft over dingen en over mensen – niet in de eerste plaats aan iemand. Via zijn tekst spreekt de schrijver met niemand, hooguit met zichzelf.

Van vóór de stevige dijken stamt de Friese gewoonte om her en der het vlakke, natte land tot vloedvrije terpen op te hogen. Dan volgde de even uitputtende bouw van een kerk, een tijdrovende klus voor die paar in dat uitgestrekte land verdwaalde boeren. Rondom liggen de zerken.

Terp te Wetsens
Terpkerk te Wetsens

In een verheven, zij het nederige terp is het goed begraven. Donderdag de negende april van het jaar onzes Heren 1998 werd even boven Dokkum mijn oom ter aarde besteld. De dag voorafgaand aan zo’n begrafenis wordt in de eens zo moeizaam opgeworpen heuvel een kuil gedolven. Alsof men zich bedenkt en alsnog terug wil naar de begane grond.

Dit spiegelt het gedrag van Franse edelen. Deze slechtten juist hinderlijke heuvels en ommuurden dan hun terrein, teneinde anderen om hun tuin te leiden. Daarna werd binnen die omheining op een zelfverkozen plek een nieuwe kunstheuvel opgetrokken, om vanaf die zelfontworpen hoogte alsnog over de schutting naar buiten te kunnen kijken.

Vanaf de terp te Wetsens dwaalde het oog over omliggend land. Daar dacht ik met mijn goddeloos hart aan mijn al even goddeloze vader, die zijn veel jongere broer niet meer heeft kunnen begraven. Toen klonken voor het laatst en luid de volledige namen van mijn gelovige oom – Meindert Metten Sierksma. Om snel op de wind te verwaaien.

Een terp, de hemel voor Friezen. Allicht het voor hen hoogst bereikbare.

Advertisements

Author: rjsiersk

contact: rjsiersk@xs4all.nl Sierksma was born in Friesland, a 'county' in the northern part of the Netherlands with its own language which he does not speak and with an obstinate population to which he both belongs and does not belong. A retired Professor of Social Philosophy and Aesthetics, as a Harkness fellow he taught at Rutgers and Berkeley Universities in the USA, and at GUAmsterdam and TUDelft in the Netherlands. In 1991 he was awarded his PhD from Leiden University on the subject of 'Surveillance and Task: Labour Discipline between Utilitarianism and Pragmatism'. His books include Minima Memoria (1993), Lost View (2002 with Jan van Geest), and Litter Scent (2013). He has published poems and articles in Te Elfder Ure, Nynade, Oasis and the Architectural Annual. Half the year he lives in Haarlem, the other half he spends in la France Profonde, living ‘in his own words’ as the house out there was bought with the winnings from his essay Eternal Sin, written for the ECI Essay Prize (1993). In this blog, Sierksma's Sequences, written in English, he is peeping round his own and other people’s perspectives. Not easily satisfied with answers nor with questions, he turns his wry wit to a number of philosophical and historical issues. His aim in writing: to make parts of the world light up in his perspective - not my will, thine! Not being a thief, he has no cook, one wife, some children, one lover and three cats.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s