JEUGDDOOD Nestgeur 19

Ooit krijgt een ieder met de dood te maken, die van een ander of die van zichzelf. Wanneer en hoe hangt af van toevalligheden. De eerste ervaring is ingrijpend.

Erg is het wanneer je ten onrechte voelt dat andermans dood aan jou ligt. Zulk misplaatst schuldgevoel heeft soms melancholie tot gevolg. Trauerarbeit – Freud schreef er een indrukwekkend essay over. Zo wordt een mens de slaaf van het eigen misverstand.

Melancholia 1514
Dührer Melancholia 1514

Aan onze kant van de zeer brede Groninger straat stond een rij 19e-eeuwse huizen, sommige daarvan gebouwd in serie. Rijkeluishuizen waren het niet, elk gebouw bestond uit een boven- en een benedenwoning. Eén daarvan bewoonden wij. Tegenover ons, aan gene zijde van die stenen prairie, stond een groter gebouw, mijn fröbelschool. Uit een van de lokalen was de vloer gelicht, ook in de winter speelde je binnenskamers in een grote zandbak.

Na de eerste weken plezier kwam er een dag waarop ik niet naar school mocht. Juf was gestorven, vertelde mijn moeder, een jong ding van een pracht die me nu nog jaloers maakt op het jongetje dat ik toen was. Zonder dat ik het al kon weten was ik smoorverliefd. Wat dat was, doodgaan? Voor de peuter had het geen duidelijke betekenis. Waaraan ze stierf weet ik nog steeds niet. Wel wist ik zeker dat mijn schoolgang en haar dood met elkaar te maken hadden.

Verlenge Visserstraat Froebelschool
Verlengde Visserstraat
Froebelschool

Voor de vijfjarige sprak het vanzelf dat ‘het’ daar aan de overkant, daar in dat gebouw was gebeurd. Zo veranderde mijn Verlengde Visserstraat in een kloof. Lange tijd voetbalde en tiepelde ik alleen nog op onze helft. Wel stapte ik nog een jaar lang elke ochtend bevend over de afgrond om naar school te gaan. Van de nieuwe juf herinner ik me niets meer.

Iemands eerste dood is een verschrikkelijke dood, het is immers ook jouw dood. Met haar stierf ik. Zelfs als doorgewinterd atheïst geloof ik sindsdien in wederopstanding. Ik althans kwam terug uit het graf, zij het niet compleet. Wellicht bleef ik levenslang een Trauerarbeiter – om ten slotte achter deze typemachine te belanden.

Advertisements

Author: rjsiersk

contact: rjsiersk@xs4all.nl Sierksma was born in Friesland, a 'county' in the northern part of the Netherlands with its own language which he does not speak and with an obstinate population to which he both belongs and does not belong. A retired Professor of Social Philosophy and Aesthetics, as a Harkness fellow he taught at Rutgers and Berkeley Universities in the USA, and at GUAmsterdam and TUDelft in the Netherlands. In 1991 he was awarded his PhD from Leiden University on the subject of 'Surveillance and Task: Labour Discipline between Utilitarianism and Pragmatism'. His books include Minima Memoria (1993), Lost View (2002 with Jan van Geest), and Litter Scent (2013). He has published poems and articles in Te Elfder Ure, Nynade, Oasis and the Architectural Annual. Half the year he lives in Haarlem, the other half he spends in la France Profonde, living ‘in his own words’ as the house out there was bought with the winnings from his essay Eternal Sin, written for the ECI Essay Prize (1993). In this blog, Sierksma's Sequences, written in English, he is peeping round his own and other people’s perspectives. Not easily satisfied with answers nor with questions, he turns his wry wit to a number of philosophical and historical issues. His aim in writing: to make parts of the world light up in his perspective - not my will, thine! Not being a thief, he has no cook, one wife, some children, one lover and three cats. He would not ind being a cat.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s