KATHEDRAAL VAN WAREN

Il faut etre absolument moderne
Rimbaud, Une saison en enfer, 1873

De laatste dag in Parijs besluit ik op de bonnefooi de stad in te gaan – naar het warenhuis Galeries Lafayette. Waarom? Omdat ik bij aankomst en dus per toeval een toeristenkaartje van Parijs oppikte dat door dit winkelcomplex wordt gesponsord. Waarom me niet eens door een reclame laten verleiden!

DSCF1736

Eerst stijg ik op uit de onderbuik van Parijs en sta opeens voor de Opéra. Zonder meer een protserig gebouw, ontworpen in een tijd waarin de haute bourgeoisie en dit genre muziek nog geheel aan elkaar waren gekit. Opéra Garnier, ook wel Palais Garnier – genoemd naar de architect en gebouwd tussen 1861 en 1875. De stadsvernieler Haussmann, wiens naam prijkt op het naambordje van de straat waaraan Lafayette ligt, maakte er plaats voor.

DSCF1678

Een gevalletje names dropping. Napoleon III, veel waanwijzer dan zijn grote voorganger, liet zijn voorletter plus – denk ik – de E van empereur in groten getale op de voorgevel aanbrengen.

Eenmaal in het warenhuis word ik geconfronteerd met een obscene uitstalling van kostbare merken, elk met een eigen, goed herkenbare afdeling. Het paradijs voor shoppers met de grote beurs, geil van merknamen die hen de illusie geven dat the sky hun limit is.

Dan een tweede illusie – dit maal een fraaie. En majestueuze koepel overdekt al deze luxe – een mooi huwelijk tussen een kathedraal en de Moderne staal-glas architectuur. Eenmaal de vrome shoppersblik naar boven gericht, en hij is helemaal zeker van te zijn beland in het heiligdom der kapitalistische waar.

DSCF1681

Op een voor de architectuurliefhebber gunstig punt aangekomen, zie je de moderne steunberen die het glasraam ophouden. Zijn deze bij een kathedraal als de Notre Dame van buiten goed zichtbaar, hier werd alles gecamoufleerd, je moet er naar op zoek.

DSCF1686

Het is niet alleen een Kathedraal van de Consumptie – ook zie je, dat de architect met De Opera speelde die er immers vlak naast staat.

DSCF1682

Balkons van waaraf de shopper die naar beneden kijkt soortgenoten kan bespieden, als waren het acteurs die voor hem een stuk opvoeren. Het heeft ook iets van een chique bordeel. Een fin de siècle versie van wat het Guggenheim in New York een stuk ongegeneerder heeft gedaan.

download (1)

Waar de shopper zich op zo’n balkon in Lafayette operatoeschouwer mag wanen – die ‘anderen’ daar klein beneden als acteurs – daar weet de museumbezoeker in het Guggenheim zichzelf een uitgestald stuk. Hij beseft de reciprociteit – iedereen op die spiralende ramp is immers tegelijk toeschouwer en bekekene. Bien etonnés de se trouver ensemble, wellicht met iets van een ongegeneerd schaamte-effect.

Wanneer ik Lafayette verlaat, zeg ik tegen een bewaker bij een der uitgangen dat ik wat hij veilig houdt een prachtgebouw vind. Zeker, antwoordt hij – bent u ook op het terras geweest? Nee dus. Moet ik zeker doen.

Dus ga ik voor de tweede keer naar binnen en stijg via eindeloze roltrappen naar wat wel een hemel moet zijn. Daar tref ik het mooiste uitzicht op Parijs aan. In de verte is de Eiffeltoren bezig te verdampen.

DSCF1688

Beneden me zie ik het pompeuze operagebouw in een poging het warenhuis te spiegelen – zoals het warenhuis dit doet met het operagebouw. De merknaam die me even te voren nog in Lafayette toeschreeuwde, doet het nu opnieuw van de overkant.

DSCF1695

De associatie van warenhuis, bordeel en opera wordt er slechts door versterkt. Parijs – stad van stijlvolle gebouwen voor nette mensen, stad ook van luxe bordelen en wulps operagezang. Hier, op dit terras, is die illusie van vergane glorie even intact. Beneden wachten de straten met in het zwart geklede politiemannen en hun uzi koesterende para’s – speurend naar terreur.

Wanneer ik beneden de bewaker voor zijn tip wil bedanken, blijkt hij te zijn afgelost door een collega.

Sierksma Parijs 9.2.15 – Haarlem 20.2.15

Bezoek ook mijn andere blog: sierksa.wordpress.com

Advertisements

Author: rjsiersk

contact: rjsiersk@xs4all.nl Sierksma was born in Friesland, a 'county' in the northern part of the Netherlands with its own language which he does not speak and with an obstinate population to which he both belongs and does not belong. A retired Professor of Social Philosophy and Aesthetics, as a Harkness fellow he taught at Rutgers and Berkeley Universities in the USA, and at GUAmsterdam and TUDelft in the Netherlands. In 1991 he was awarded his PhD from Leiden University on the subject of 'Surveillance and Task: Labour Discipline between Utilitarianism and Pragmatism'. His books include Minima Memoria (1993), Lost View (2002 with Jan van Geest), and Litter Scent (2013). He has published poems and articles in Te Elfder Ure, Nynade, Oasis and the Architectural Annual. Half the year he lives in Haarlem, the other half he spends in la France Profonde, living ‘in his own words’ as the house out there was bought with the winnings from his essay Eternal Sin, written for the ECI Essay Prize (1993). In this blog, Sierksma's Sequences, written in English, he is peeping round his own and other people’s perspectives. Not easily satisfied with answers nor with questions, he turns his wry wit to a number of philosophical and historical issues. His aim in writing: to make parts of the world light up in his perspective - not my will, thine! Not being a thief, he has no cook, one wife, some children, one lover and three cats.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s