NOUVELS METAMORFOSE

NOUVELS METAMORFOSE

 

Al eerder mocht ik mijn lezer, naar aanleiding van een krantenfoto, mijn afgrijzen voorhouden – geschokt als ik was door de nieuwe muziekzaal van Jean Nouvel in het Parc de la Villette in c.q. vlak bij Parijs.

 

Krijg ik de kans, dan zal ik mijn reactie op iets steeds live testen. Die kans kreeg ik. En met testen bedoel ik ook testen. Dus de eerste dag in Parijs naar Nouvels gebouw voor het Institut du Monde Arabe. Jaren geleden bezocht ik het al, vlak nadat het werd geopend. De dag erna ging ik naar die nieuwe muziekzaal die net openging

.

DSCF1612

Het Institut is van een adembenemende, sobere pracht – hypermodern, maar op een plek aan de Seine waar het niet misstaat. Dit kun je niet zeggen van de er vlak achter geplante, gigantische gebouwen van de Universiteit van Parijs. Compleet met een poort, waardoorheen slechts één persoon tegelijk naar buiten kan – over files gesproken –, oogt het als een gevangenis waarin de toekomstige denkertjes van Frankrijk dagelijks worden opgesloten.

 

DSCF1625

Nouvels Institut is een Gesamtkunstwerk – van een ingetogen schoonheid. De gevel oogt als tegelwand van een grote Arabische moskee. Op deze foto wordt het helaas ontsierd door een politieke leus, het normale effect is echter nog steeds traceerbaar.

 

Wie eenmaal binnen is – waar je de magistrale collectie, uitgestald op drie verdiepingen, nooit mag missen – bemerkt dat al die ‘tegels’ uit enorme, speciaal ontworpen diafragma’s bestaan, die zich toen alles nog werkte met een verrukkelijk gezoem meer of minder openden, afhankelijk van de sterkte van het invallende zonlicht.

DSCF1614

 

Intussen zijn ze defect, te duur om nog te repareren zoals een suppoost uitlegde. Het doet niets af aan het effect en aan de architectonische vondst.

 

Van binnen bekeken – waar je ook ziet dat het grote diafragma nog eens gezelschap wordt gehouden door een reeks omringende kleinere versies – ziet het er zo uit:

DSCF1617

 

 

Dan, op naar het Parc de La Villette. In de eerste plaats blijkt dit geen park, maar een kale vlakte met een reeks willekeurig verspreide en onooglijke rode gebouwtjes, die volgens ‘architectuurtheoretici’ moeten worden begrepen als ‘follies’. De folly – de in een ‘Engelse Tuin’ geplaatste objecten, vaak met inscriptie – die een bezoeker moeten verleiden tot nadenken of tot verwondering.

 

Nadenken kun je wellicht over het architectuurfilosofisch geneuzel in de tijdschriften. Verwondering is hier geheel zoek. Hoe verzinnen ze het toch steeds weer! Verder lijkt het ‘park’ bij uitstek ongeschikt voor het plaatsen van een muziekzaal – gelegen ver weg van het centrum, bezoekersonvriendelijk, zeker in de wintermaanden van ‘het seizoen’.

 

Wat willekeurig gekozen bla bla van een ‘architectuurtheoreticus’ – voor de liefhebber:

 

“Tschumi ontwierp het park niet met een traditionele mindset, waarin landschap en natuur de overheersende krachten zijn, zoals in Central Park. Hij had juist een visioen van Parc de la Villette als cultuurplek, waarin het natuurlijke en het kunstmatige, het mensgemaakte, in een toestand van constante reconfiguratie en ontdekking worden gedwongen.”

 

Zelf word ik van dit taaltje nog steeds giechelig, mijn lezer mag het serieus nemen.

 

Dit alles is echter peanuts vergeleken bij de gruwel van zowel het exterieur, als het interieur van de muziekzaal. Ik noemde het naar aanleiding van die krantenfoto ‘Nouvels Gehrytje’. Het is live veel erger, iets wat ik in mijn Haarlemse studeervertrek voor onmogelijk hield.

 

DSCF1662

 

Van het interieur vertikte mijn camera het om opnames te maken, ook bij het zien van de potsierlijke verkitting van dit gebouw met zo’n rode ‘folly’ verdomde ’t machientje het. Ik neem aan dat het bij mijn bezoek nog niet helemaal af was, maar de gaten in de zilvergrijze bedekking kunnen ook ‘kunst’ zijn – je weet ‘t maar nooit.

DSCF1663

 

Dat het vast om kunst gaat, mag blijken uit het gapje van Nouvel, een remake van een Escher. Het hele gebouw is bezet met diens vogeltjes.

DSCF1664

 

Opnieuw wat bla bla der architectfilosofen:

 

“Het is dus geen klassieke schoendoos concertzaal, maar een modulair volume met bewegende onderdelen. Plateaus waarop zowel muzikanten plaatsnemen als publiek, kunnen worden aangepast. Het ziet er ook binnen heel spectaculair uit, met een uitgesproken organische vorm. De buitenkant werd bekleed met aluminiumplaten. Het gebouw werd van binnenuit ontworpen. Daarom is de rol van de twee akoestische ingenieurs zo belangrijk. Hiervoor werkte Nouvel samen met Harold Marshall en Yasuhisa Toyota.” – “The building is arrayed in an MC Escher-esque motif.” “Stainless steel and aluminum-clad with 340,000 individual Escher-like birds.” –  “Architect Jean Nouvel heeft zich laten inspireren door Escher, de tekening ”Dag en Nacht” – om een unieke uitstraling te creëren.”

 

Zo werd Nouvel van subtiel architect tot hoer van het Parijse kunstkapitaal. Bereid om alles te leveren wat de klant vraagt. Van mij maakte zich na die tweede dag in Parijs een tergend ambivalent gevoel meester – als in een spagaat, uiteen gescheurd door enerzijds een intense esthetische woede, anderzijds door een gevoel van peilloze tristesse.

BEKIJK OOK MIJN DAGBLOG –sierksma.wordpress.com
Sierksma 16.2.15 Haarlem

Advertisements

Author: rjsiersk

contact: rjsiersk@xs4all.nl Sierksma was born in Friesland, a 'county' in the northern part of the Netherlands with its own language which he does not speak and with an obstinate population to which he both belongs and does not belong. A retired Professor of Social Philosophy and Aesthetics, as a Harkness fellow he taught at Rutgers and Berkeley Universities in the USA, and at GUAmsterdam and TUDelft in the Netherlands. In 1991 he was awarded his PhD from Leiden University on the subject of 'Surveillance and Task: Labour Discipline between Utilitarianism and Pragmatism'. His books include Minima Memoria (1993), Lost View (2002 with Jan van Geest), and Litter Scent (2013). He has published poems and articles in Te Elfder Ure, Nynade, Oasis and the Architectural Annual. Half the year he lives in Haarlem, the other half he spends in la France Profonde, living ‘in his own words’ as the house out there was bought with the winnings from his essay Eternal Sin, written for the ECI Essay Prize (1993). In this blog, Sierksma's Sequences, written in English, he is peeping round his own and other people’s perspectives. Not easily satisfied with answers nor with questions, he turns his wry wit to a number of philosophical and historical issues. His aim in writing: to make parts of the world light up in his perspective - not my will, thine! Not being a thief, he has no cook, one wife, some children, one lover and three cats. He would not ind being a cat.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s