GALA’S BILLEN

De werkelijkheid boeide me als jongmens een tijd lang minder dan het onwerkelijke – iets dat ik vooral in muziek, films en boeken zocht. In die dagen kreeg het surrealisme als vanzelf de aandacht.

Misschien kon ik daar iets van leren. Na het bekijken van Buñuels films bestudeerde ik de schilderijen van Salvador Dali. Zijn werk beviel me niet. Toch lijkt het uitgesloten dat niemand valt voor zijn fluïde horloge. Ook het als een bijenraat geschilderde gezicht deed me huiveren.

Een van zijn vele variaties op Gala – zijn vrouw – raakte een onbewuste snaar: ‘Jonge Maagd door haar eigen Deugdzaamheid Gesodomiseerd’. Hij schilderde een naakt wel vaker van achter, verheven hangend over een raam- of een balkonrand.

DSCF1463

Dali Jonge Maagd door haar eigen Deugdzaamheid Gesodomiseerd 1954

Deze Jonge Maagd zweeft – haar verdubbelde beenpartij is van een obscene pracht, de billen rond als strak opgeblazen ballonnen. Dit kon ik niet slechts als repro zien, dit moest ook ‘in levenden lijve’.

Vanzelfsprekend hoopte ik – in mijn jeugdige opwinding – in de treincoupé naar Spanje zo’n soort vrouw te ontmoeten. Zou ik haar daarin op mijn eigen wijze hebben kunnen doen zweven. Illusie van veel mannelijke avonturiers – soms overkomt zo’n illusie je ook echt.

Omdat men er rond Parijs een zootje van maakte, duurde het allemaal nogal lang. Sinds de Revolutie komt alles naar Parijs toe, er een soepele reis doorheen maken is andere koek. De Zonnekoning ontbood edelen in zijn slot te Versailles – echter een kleine jongen vergeleken bij zijn Republikeinse opvolgers.

Dus was het al nacht toen de trein Spanje naderde en aankwam in de grensplaats Hendaye. Aan dit stadje herinnerde me later Danny Kay’s Me and the Colonel. Twee voortvluchtige Polen proberen er het Nazisme te ontvluchten.

Als eeuwige insomniac ben is het al prettig wanneer ik even insluimer. Nu zorgden de hitte van die dag en de lange reis ervoor dat ik op juist dat moment echt was ingedut. Met een schok schoot ik overeind – alsof ik van onder een zet had gekregen. Blijkbaar toch diep geslapen, zoiets was immers onzin.

Enkele seconden later besloot ik op het gangpad wat te gaan kuieren. De trein stond nu trouwens duidelijk stil. Bij het opstaan kreeg ik alweer een schok, dit maal niet alleen van onderen, maar ook vanuit de rug. De ’s nachts geblindeerde ramen boden vanuit het gangpad geen uitzicht.

Aan het eind van de gang opende ik de eveneens geblindeerde deur die toegang moest verschaffen tot de volgende wagon – zo’n moeizame schuifdeur. Opeens keek ik recht het felle lamplicht in, als tijdens een verhoor. Beneden me opende zich een afgrond – ik zweefde, werd zelf opeens een illusie, surreëel. De wagon hing ergens in de hoogte.

Eenmaal het zicht herwonnen, ontwaarde ik daar beneden een treinonderstel met wielen, maar zonder wagon. Terwijl dit langzaam tot me doordrong, bewoog zich ook mijn eigen wagon opeens weer en landde puntgaaf op dat onderstel.

Pas in Madrid hoorde ik van het verschil tussen de spoorbreedten van Frankrijk en Spanje. Je kon niet zomaar doorrijden, het ene land in en het andere uit.

DSCF1466

Dali
In het hart van het treinstation van Perpignan,
Gala in een antigravitatietoestand.

Iets soortgelijks moet welhaast gebeuren in Perpignan, aan de oostkant van de Pyreneeën – een station dat door Dali verschillende malen in de titel van een tekening of een schilderij werd gebruikt. Ik moest aan de Gala denken, die boven een kruiwagen ‘in de lucht hangt’, samen met een al evenzeer zwevende treinwagon en wat niet al – alles in het station van Perpignan.

DSCF1464

Detail

Een ervaring als de mijne kan Dali hebben geïnspireerd. Van Hendaye vond ik geen titels of beelden van de Grote Surrealist, ook al zegt mijn duistere en dus projectieve geheugen dat ik er wel eens eentje zag. Zoveel is zeker: Dali kwam ooit door Hendaye – in 1939 op de vlucht voor de Moffen, vlak voor de brug het daar begaf.

Ook toen moet hij hebben gedacht aan de absurditeit van naties, spoorreizen, vrouwen en zichzelf.

Sierksma

Bevalt u dit blog, stuur het aan vrienden en kennissen.
Bekijk ook het andere blog: sierksma.wordpress.com

Advertisements

Author: rjsiersk

contact: rjsiersk@xs4all.nl Sierksma was born in Friesland, a 'county' in the northern part of the Netherlands with its own language which he does not speak and with an obstinate population to which he both belongs and does not belong. A retired Professor of Social Philosophy and Aesthetics, as a Harkness fellow he taught at Rutgers and Berkeley Universities in the USA, and at GUAmsterdam and TUDelft in the Netherlands. In 1991 he was awarded his PhD from Leiden University on the subject of 'Surveillance and Task: Labour Discipline between Utilitarianism and Pragmatism'. His books include Minima Memoria (1993), Lost View (2002 with Jan van Geest), and Litter Scent (2013). He has published poems and articles in Te Elfder Ure, Nynade, Oasis and the Architectural Annual. Half the year he lives in Haarlem, the other half he spends in la France Profonde, living ‘in his own words’ as the house out there was bought with the winnings from his essay Eternal Sin, written for the ECI Essay Prize (1993). In this blog, Sierksma's Sequences, written in English, he is peeping round his own and other people’s perspectives. Not easily satisfied with answers nor with questions, he turns his wry wit to a number of philosophical and historical issues. His aim in writing: to make parts of the world light up in his perspective - not my will, thine! Not being a thief, he has no cook, one wife, some children, one lover and three cats. He would not ind being a cat.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s